Pierwsza operacja neurochirurgiczna z bezpośrednim udziałem sztucznej inteligencji

1 września 2026, 09:12

Sztuczna inteligencja po raz pierwszy wsparła neurochirurga w czasie rzeczywistym podczas operacji usuwania guza mózgu. Opracowany na University College London system analizował obrazy przekazywane z endoskopu i wskazywał na znajdujące się w polu operacyjnym struktury, których uszkodzenie mogło doprowadzić do udaru, utraty wzroku lub śmierci pacjenta. Wspierana przez AI operacja zakończyła się sukcesem.



Jak mikrobiom jelit przyczynia się do rozwoju alzheimera

18 sierpnia 2026, 08:43

Mamy coraz więcej dowodów wskazujących, że mikrobiom jelit wpływa na procesy zachodzące w mózgu. W tym i na rozwój choroby Alzheimera. Veibhav Vemuganti, Jea Woo Kang, Barbara B. Bendlin i Federico E. Rey z University of Wisconsin-Madison oraz ich zespół, w skład którego wchodzili też naukowcy z UCLA czy Uniwersytetu w Göteborgu, opublikowali badania, których wyniki wskazują, że winowajcą jest propionian imidazolu (ImP), metabolit wytwarzany przez bakterie podczas beztlenowego rozkładu histydyny.


Astrocyty w dorosłym mózgu potrafią odbudować uszkodzony obszar

13 sierpnia 2026, 09:37

Najnowsze badania opublikowane w Nature Neuroscience pokazują, że dojrzałe astrocyty w mózgu dorosłego zwierzęcia potrafią coś, o co ich nie podejrzewano. Są w stanie odbudowywać utracony obszar poprzez zaskakujący mechanizm przemieszczania jąder komórkowych.


Zakażenie dróg moczowych – jak komórki czuciowe chronią nas przed poważną infekcją

6 sierpnia 2026, 08:40

Zakażenia dróg moczowych należą do najczęstszych infekcji bakteryjnych na świecie – większość kobiet doświadcza ich przynajmniej raz w życiu. Towarzyszą im uciążliwe objawy: ból w podbrzuszu, pieczenie podczas oddawania moczu i silne parcie zmuszające do częstego korzystania z toalety. Od dawna podejrzewano, że ta zwiększona częstotliwość mikcji nie jest wyłącznie przykrą dolegliwością, lecz mechanizmem obronnym – im szybciej organizm wypłukuje bakterie z pęcherza, tym mniejsze ryzyko poważnej infekcji. Nie wiadomo było jednak, które konkretnie komórki nerwowe wykrywają zagrożenie i uruchamiają tę reakcję.


Nietypowy przebieg zakażenia i nowa koncepcja heterowirulencji

27 lipca 2026, 11:56

Na łamach New England Journal of Medicine naukowcy z Uniwersytetu w Kolonii, Niemieckiego Centrum Badań nad Zakażeniami (DZIF) oraz Broad Institute (Harvard/MIT) opisali rzadki przypadek przebiegu zakażenia, który rzuca nowe światło na to, jak bakterie chorobotwórcze ewoluują wewnątrz jednego pacjenta. Badacze wprowadzili pojęcie heterowirulencji – jednoczesnego występowania w obrębie tego samego zakażenia subpopulacji bakterii o wyraźnie różnym poziomie zjadliwości.


Ból mięśni przy grypie - skąd się bierze i jak złagodzić objawy?

20 lipca 2026, 15:30

Ból mięśni przy grypie to jeden z najbardziej charakterystycznych objawów tej infekcji. Często pojawia się nagle, razem z gorączką, dreszczami, bólem głowy, suchym kaszlem i silnym osłabieniem. Dolegliwości mogą obejmować plecy, uda, ramiona, kark, barki, a czasem niemal całe ciało. Właśnie dlatego grypa bywa odczuwana inaczej niż zwykłe przeziębienie - bardziej obciąża organizm i potrafi wyłączyć z codziennych obowiązków na kilka dni.Ból nie wynika wyłącznie z leżenia w łóżku ani z osłabienia po chorobie. To przede wszystkim skutek reakcji układu odpornościowego na zakażenie wirusem grypy. Organizm uruchamia proces zapalny, który pomaga walczyć z infekcją, ale jednocześnie wpływa na większą wrażliwość tkanek i nasilenie dolegliwości bólowych. Dlatego przy grypie mięśnie mogą boleć nawet wtedy, gdy wcześniej nie było żadnego wysiłku, przeciążenia ani urazu.


Jak technologia obrazu zmieniła domową rozrywkę? Od Full HD do dużych ekranów 4K

3 lipca 2026, 13:47

Domowe oglądanie przeszło w ostatnich latach cichą rewolucję. Telewizor nie jest już tylko ekranem do wieczornych wiadomości i filmu w weekend – coraz częściej pełni rolę centrum kina domowego, konsoli, sportu na żywo i streamingu w jakości, która jeszcze niedawno była zarezerwowana dla sal kinowych. Największą zmianę przyniosło połączenie wyższej rozdzielczości, większych przekątnych, lepszego HDR-u i płynniejszego obrazu. To właśnie dlatego 4K na dużym ekranie nie jest dziś luksusem, ale naturalnym kierunkiem dla osób, które chcą wyraźnie lepszej domowej rozrywki.


Przed 2000 lat w Szkocji pochowano kobietę, której usunięto mózg, a z kości wykonano narzędzia

12 czerwca 2026, 09:55

Na odludnym wybrzeżu hrabstwa Sutherland w północno-zachodniej Szkocji, nad jeziorem Loch Borralie, odkryto przed laty niewielki kamienny kopiec (cairn) skrywający szczątki dwóch osób. Najnowsza analiza tych pochówków – której wyniki opublikowano w czasopiśmie Antiquity – ujawniła zaskakująco złożoną historię, która sięga setek kilometrów i wielu pokoleń.


Człowiek, szczur, mysz i makak starzeją się w zaskakująco podobny sposób

9 czerwca 2026, 10:02

Myszy, szczury, makaki i ludzie starzeją się w zaskakująco podobny sposób. Na łamach Nature ukazały się wyniki niezwykle interesujących badań, z których wynika, że możliwe jest bardzo precyzyjne określenie wieku biologicznego komórki oraz obliczenie przewidywanego czasu śmierci.


Mikroroboty będą naprawiały uszkodzony rdzeń kręgowy?

3 czerwca 2026, 08:43

Paraliż po urazie rdzenia kręgowego to wyrok dewastujący całe życie. Nerwy w rdzeniu kręgowym niemal nigdy nie regenerują się samoistnie, a blizny skutecznie blokują odrastanie włókien nerwowych. Naukowcy z ETH Zurich i Uniwersytetu w Zurychu zaproponowali rozwiązanie, które jeszcze niedawno brzmiałoby jak science fiction: mikroskopijne roboty zbudowane z żywych komórek i magnetycznych nanocząstek, sterowane z zewnątrz polem magnetycznym.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy